Boek ons

Tunnelvisie

07-08-2013

Omdenken begint met waarnemen: de dingen zien zoals ze zijn. De feiten onder ogen zien. Helaas kunnen we dat nogal moeilijk. Er zijn allerlei redenen waarom we niet zien of (zoals in onderstaand voorbeeld) horen wat er is.

Eén van de belangrijkste redenen is tunnelvisie. We zijn zo gefocust op een bepaald idee of doel, dat we alles wat buiten dat idee valt, niet waarnemen. Net zoals je een kat het makkelijkst kunt vangen, als hij in gespannen houding een muis bespiedt: juist op het moment dat de kat klaar is om de muis te bespringen, heeft hij geen aandacht voor alles wat zich buiten zijn blikveld afspeelt.

TunnelvisieOnderstaand verhaal is een mooie illustratie van tunnelvisie. Net zoals het een mooie illustratie is van het feit dat kinderen in verhouding tot volwassenen in de regel minder last hebben van tunnelvisie en daardoor opener en onbevangener kunnen zijn.

In een metrostation in Washington DC zat een man viool te spelen. Het was een koude ochtend in januari. Hij speelde 6 stukken van Bach, gedurende ongeveer drie kwartier. Het was spitsuur, dus naar verwachting kwamen er zo’n 1100 mensen voorbij, de meesten op weg naar hun werk.

Na drie minuten stopte er een man van middelbare leeftijd bij de violist. Het was hem kennelijk opgevallen dat er een muzikant zat te spelen. Hij bleef een paar seconden luisteren, en haastte zich vervolgens naar zijn volgende afspraak.

Een minuut later ontving de vioolspeler z’n eerste dollar. Een vrouw gooide het geld in de vioolkist en liep zonder te stoppen door. Nog een paar minuten later bleef een man even tegen de muur leunen om te luisteren, maar al gauw keek-ie op z’n horloge en liep door, waarschijnlijk zou hij hierdoor al te laat op kantoor zijn.

Wie het meest aandacht voor de vioolspeler had, was een jongetje van een jaar of 3. Z’n moeder trok ‘m mee, maar hij wilde blijven staan en kijken. De moeder duwde hem hardhandig in de juiste richting en het kind begon onwillig door te lopen, terwijl hij met z’n hoofd omgedraaid naar de vioolspeler bleef kijken. Andere kinderen deden hetzelfde. Alle ouders, zonder uitzondering, spoorden hun kinderen aan vooral door te lopen.

In de drie kwartier dat de muzikant speelde, stopten maar 6 mensen om een tijdje te blijven luisteren. Ongeveer 20 mensen gaven hem geld, maar liepen in hun normale tempo door. Hij ‘verdiende’ 32 dollar. Toen-ie klaar was met spelen, en het weer stil werd in het metrostation, leek het alsof niemand het in de gaten had. Er was geen applaus of erkenning voor het spel van de violist.

Wat niemand wist, is dat de vioolspeler Joshua Bell was, één van de meest talentvolle musici in de wereld. Hij had net één van de meest ingewikkelde stukken die ooit zijn geschreven gespeeld op een viool die maar liefst 3,5 miljoen dollar waard was.

Twee dagen vóór zijn anonieme optreden in het metrostation stond Joshua Bell in een uitverkocht theater in Boston waar een kaartje gemiddeld 100 dollar per stuk had gekost.

Dit is een waargebeurd verhaal. Het experiment met Joshua Bell, anoniem spelend in een metrostation, was georganiseerd door The Washington Post. Het was een sociaal experiment over waarneming, smaak en prioriteiten van mensen. De vraag was: zijn wij in staat, op een onalledaagse locatie en op een ongepast tijdstip, schoonheid te zien? Stoppen we om er van te genieten? Herkennen wij talent in een onverwachte omgeving?

Eén van de mogelijke conclusies op basis van deze ervaring zou kunnen zijn: als we onszelf niet de tijd gunnen om te stoppen en te luisteren naar één van ’s werelds beste musici, terwijl die één van de beste muziekstukken aller tijden aan het spelen is, hoeveel ándere dingen ontsnappen er dan wel niet aan onze aandacht?

Ook toont het verhaal aan, dat of we iets mooi, goed of bijzonder vinden, voor een groot deel wordt bepaald door de omstandigheden en door sociale druk. Het feit dat een goede violist in het concertgebouw speelt, een peperdure viool heeft, en je voor een kaartje veel geld betaalt: die context draagt er in hoge mate aan bij, dat je iets (heel erg) waardeert of aandacht geeft, misschien wel meer dan de eigenlijke inhoud (de muziek zelf). Net zoals een trui mooier wordt gevonden zodra er een klein krokodilletje op de linkerborst is genaaid.

20 februari 2012

23 reacties
Omdenken bij jouw organisatie?
Dat kan!
Bekijk de mogelijkheden
07-08-2013

Eigen omdenkverhaal? Denk mee! We zijn altijd op zoek naar mooie staaltjes omdenkerij.

Reageren onder dit verhaal kan helaas niet meer, maar we horen graag wat je wilt vertellen via contact@omdenken.nl.
a
anoniem
19-06-2014
In het dagelijks leven is er heel veel wat aan de aandacht onttrokken wordt omdat men zich focust op 1 ding of vasthoud aan zekerheden. Daardoor zie je vaak niet wat er vlak onder je neus gebeurt...... mooie dingen niet maar ook niet als je bedondert wordt bijvoorbeeld. Dan heb je waardering voor iets of iemand die dit helemaal niet verdient vanwege leugens en die/datgene die het wel verdient zie je niet omdat je de focus verkeert heb gelegd. Kijk dus om je heen, lees tussen de regels door, vertrouw op je intuïtie en neem waar dan zie je pas kwaliteit en leer je pas op de plaats te maken en te genieten in het moment in plaats van je te focussen op de klok of op de verkeerde persoon......
V
Vivian
13-06-2014
Prachtig verhaal. Natuurlijk zou je best te laat op je werk kunnen komen want wat een goede reden heb je....collega's zouden het kunnen begrijpen. Kinderen leven jn het nu, helaas leren we ze dat af
A
Anoniem
13-06-2014
Kinderen hebben inderdaad geen besef van tijd. En dat is het beste kado wat ze gegeven is. Hun gevoel wijst ze de weg.
L
Lehti
13-06-2014
Nu weet ik waarom ik altijd te laat kom. Op mijn werk, bij vrienden. Er is gewoon te veel schoonheid onderweg waar ik niet aan voorbij kan gaan. Dank je wel, ik heb een eindelijk alibi! (maar waarom er een kist van een hoorn of wat is het bij het vioolverhaal staat, snap ik niet)
L
Omdenken
13-06-2014
Omdat we geen rechten hebben om de foto's van het experiment te gebruiken, we daarom op iStockphoto een foto aangeschaft hebben en toen zochten op 'straatmuzikant viool' en deze foto vonden en dus helemaal niet goed gekeken hebben naar wat er eigenlijk op de foto staat.
N
Neel
13-06-2014
Jammer dat er niet gesproken wordt over de vrouw die wel echt blijft stilstaan en kijken en luisteren, die hem herkende van het optreden daarvoor. Niet vreemd, want het is blijkbaar uit bijna elk youtubefilmpje over dit experiment weggeknipt. Hier zit hij nog in, helemaal aan het einde: Context is everything - symbolic interaction: http://youtu.be/51Rd4tp6wpg
N
Lehti
13-06-2014
@ Neel Ja, jammer dat eruit wordt geknipt. Past in het straatje van promovendi die onderzoeksgegevens een beetje naar hun hand zetten, je wilt zo graag iets aantonen, dat je de werkelijkheid een beetje helpt. Ook dat ze zegt: 'This could only happen in DC'. Dat er geen applaus volgt komt ook een beetje door zijn houding, op het podium zou hij na de eindnoot niet gelijk weer stemmen. En ook de locatie precies bij de deur, zou een echte straatmuzikant (die graag publiek heeft) niet gauw kiezen. Ook dat is vakmanschap. Dat Bell kennelijk niet machtig is.
En ik ben een kind, want ik zou met tranen van ontroering zijn blijven luisteren.
C
Corien
13-06-2014
Leuk! Dit artikel van omdenken zet mensen aan tot 'door'denken.
M
Max
13-06-2014
Of je neemt een trein/metro/bus eerder.. Dan heb je minder haast, kun je rustig luisteren naar een mooi stukje muziek of aangekomen op je werk nog even rustig koffie drinken/kletsen voor je aan de slag gaat. Haast is een keuze...
M
Marjanne
13-06-2014
Dit verhaal kun je ook breder trekken en als voorbeeld zien. Door de drukte van alledag zijn we als in een sleur gefocust op wat er 'moet' gebeuren en kunnen we de aandacht verliezen voor de schoonheid van het leven. Het is belangrijk om oog te hebben voor schoonheid en kwaliteit, te (leren) genieten van kleine dingen. Belangrijk van onbelangrijk scheiden en dankbaarheid zal het gevolg zijn, wat kwaliteit van leven verhoogt
M
Marijke
13-06-2014
Ik vind dit niet zo zeer een voorbeeld van tunnelvisie, maar een verminderd bewustzijn. Niet in het hier en nu, in het moment zijn.
a
amber
12-06-2014
Het gaat niet om de muziek, maar om de erkenning en waardering. Blijkbaar vinden veel mensen iets alleen goed als je er veel voor betaald of als andere mensen het ook goed vinden. Dat is hoe het in elkaar zit.

Schaapjesgedrag noem ik het.

Dat is nu eenmaal hoe marketing en dat soort dingen ook werken. Wisten deze mensen dat het een bekend iemand was dan waren de moeders wellicht ook blijven staan in de trant van' ja dit kon ik echt niet missen hoor, daarom ben ik te laat op mijn afspraak'