Boek ons

Het tienminutengesprek

19-01-2017

Voor vele leerkrachten, ouders én leerlingen een bekend fenomeen: het tienminutengesprek. Ik kan me nog herinneren hoe ik met tegenzin 's avonds met mijn ouders naar het lokaal van mijn mentor sjokte en daar tien minuten moest luisteren naar hoe er over mijn schoolprestaties gepraat werd. Ene oor in, andere oor uit. Dat moet toch anders kunnen, dacht docent Christiaan van Os. Hij pakt het daarom al een tijdje anders aan en weet op die manier de gesprekken ook waardevol te maken voor de leerlingen.

Lijdend voorwerp

Want wat er vaak mis gaat in die gesprekken, is dat ouders en leerkrachten over de leerling praten in plaats van met de leerling. Christiaan noemt het in zijn artikel een wedstrijdje 'zoveel mogelijk verwijten maken in tien minuten' met docent en ouders als deelnemers en de leerling als lijdend voorwerp. Totaal niet effectief. Ik kan me nog herinneren dat ik me alleen maar een enorme sukkel voelde en na zo'n gesprek geen idee had wat ik nou anders kon doen.

Het is mijn stelligste overtuiging dat, wanneer je wilt dat een leerling verantwoordelijkheid neemt voor zijn gedrag en waar nodig gedrag gaat aanpassen, je de leerling als volwaardig gesprekspartner moet gaan behandelen. - Christiaan van Os

Experiment

Dus besloot Christiaan te gaan experimenten met een andere vorm van het tienminutengesprek. Hij gaf zijn leerlingen een briefje mee met daarin een duidelijke opdracht: bereid dit gesprek voor want jij bent straks de gespreksleider. Daarmee legt hij de verantwoordelijk voor de inhoud en de uitkomst van het gesprek volledig bij zijn leerlingen. Best spannend. Maar wat ons betreft een actie die helemaal binnen het gedachtengoed van het omdenken past: geef kinderen autonomie, zorg ervoor dat ze zich competent voelen en erken wie ze zijn.

Effect

Het effect van deze andere aanpak was zeer positief. Iedere leerling had het gesprek voorbereid en de gesprekken verliepen voor zowel de leerlingen als de ouders veel beter. Christiaan vertelt bijvoorbeeld over Lisette, die in het gesprek eerlijk durft aan te geven dat ze niet gemotiveerd is om veel te leren omdat ze zonder leren net voldoendes haalt. Maar dat ze zich wel zorgen maakt over haar eindexamen. Samen bespreken ze vervolgens concrete oplossingen om Lisette hiermee te helpen. Ook een collega van Christiaan deed het op deze manier en kreeg een leerling tegenover zich die naar zijn ouders uitsprak dat hij geen controle maar juist vertrouwen nodig heeft. Niet iedere dag controleren of het huiswerk gemaakt is, want daar raakt hij gestrest van en dat werkt voor hem juist averechts. Christiaan vertelt dat er in ieder gesprek lucht en ruimte ontstond en het voor de leerling daardoor mogelijk was om open en zonder oordeel met de eigen ouders en de docent in gesprek te gaan.

Probeer het ook eens

Bij deze dus een oproep aan alle leerkrachten in het voortgezet onderwijs die zelf ook ervaren dat de tienminutengesprekken niet zo waardevol zijn voor hun leerlingen. Geef jouw leerlingen eens de regie. Zie ze als volwaardige gesprekspartners en geef ze het vertrouwen dat ze prima kunnen reflecteren op hun eigen leerproces. Ik denk dat ze je versteld zullen doen staan.

Lees op Onderwijslessen.nl het volledige artikel van Christiaan over zijn aanpak van het tienminutengesprek.

20 reacties
Omdenken bij jouw organisatie?
Dat kan!
Bekijk de mogelijkheden
Nelleke Poorthuis
19-01-2017

Eigen omdenkverhaal? Denk mee! We zijn altijd op zoek naar mooie staaltjes omdenkerij.

Reageren onder dit verhaal kan helaas niet meer, maar we horen graag wat je wilt vertellen via contact@omdenken.nl.
A
Adriaan Meijer
03-03-2017
Ik nodig altijd expliciet de leerling ook uit (bovenbouw VO). Het gesprek begint met mijn vraag 'wat kan ik voor u/jullie doen?' en is daarna meestal een vraaggesprek ('resultaatgericht coachen') met de leerling. Ik sta er steeds van te kijken hoeveel je bereikt in 10 minuten
S
Silvia
28-02-2017
Een mooie gedachte waar ik als bijna volwaardig leerkracht iets mee kan. Ik heb alleen een probleem.... Bij de tienminuten gesprekken in het basisonderwijs is dit vaak moeilijker. De kinderen mogen niet meekomen tijdens de gesprekken. Hoe doe je dat dan?
S
Nelleke Poorthuis
01-03-2017
Van wie mag dat niet? Kun je de regels niet veranderen?
S
Marco
28-02-2017
Misschien de kinderen wél mee laten komen?
J
Janine
27-02-2017
Wij doen dit al een hele poos zo op onze basisschool. Niets nieuws aan. Werkt trouwens super! Je zult je verbazen over wat een kind allemaal weet te benoemen. Ze hebben meer inzicht dan je denkt!
A
Anoniem
27-02-2017
Wij doen dit al met onze leerlingen vanaf groep 6 van de basisschool. Als ouder van een kind op het VO verbaas ik me al jaren dat ouders het 10 minuten gesprek van hun kind voeren. Mijn zoon heb ik het altijd zelf laten doen. Als groep 6 leerlingen dit kunnen dan zeker een scholier op jet VO.
A
Anoniem
26-02-2017
Op onze basisschool het Schateiland gaan alle kinderen mee naar gesprek aan het begin van het schooljaar. Zij kunnen aangeven wat ze het komende jaar willen leren en hoe de leerkracht en ouders daarbij kunnen helpen. Bij de overige. 10 min. gesprekken gaan de kinderen van groep 6 t/'m 8 ook mee. Wij geloven dat de kinderen zo zelf meer eigenaar worden van hun leerlijn en presentaties. We zijn hier heel positief over en gaan waarschijnlijk ook met gr. 5. beginnen.
G
Geert Vlogman
23-01-2017
Volgende week 10-minuten gesprek op kinderdagverblijf met ons zoontje van twee! Voel wel voor de autonomie. Nog tips hoe ik als ouder dit gesprek kan kantelen van ouderwets (geen woordspeling:)), naar deze manier?
G
Nelleke Poorthuis
24-01-2017
Een kind van 2 is natuurlijk een ander verhaal dan een kind in de tweede klas van de middelbare school. Maar misschien kun je wel tijdens het gesprek (of eventueel thuis in de voorbereiding) aan hem vragen wat hij graag wil vertellen en hoe hij het op het kinderdagverblijf vindt?
A
Anoniem
23-01-2017
Goed idee ik ga het bij de volgende 10-min gesprekken eens uitproberen.
A
Angela
21-01-2017
Op de school van onze zoon is dit heel normaal. Ik vind het iets heel nieuw. Sorry. Tragisch eigenlijk dat dat in deze tijd nog anders gaat op sommige scholen.
J
Jeannette
21-01-2017
En ik denk, nee weet zeker, dat het basisonderwijs hier ook wat mee kan.
J
Anoniem
25-01-2017
Helemaal met je eens!!!!
H
Heijmerik
20-01-2017
Ok!