Boek ons
Denk mee

Steeds minder muziekscholen

22-10-2015

Een tijdje terug stuurde Henri ons een tweet. Hij had op Radio 1 gehoord dat er steeds minder muziekscholen zijn, met als gevolg dat er steeds minder kinderen een instrument bespelen. ‘Hoe kun je dit positief omdenken?’, vroeg hij ons. ‘Ik zie het niet.’ Wij zagen het ook niet meteen, maar het is natuurlijk een prachtig onderwerp voor een nieuwe meedenkcasus. Hieronder licht Henri het probleem toe.

Minder muziekscholen

Afgelopen week werd bekend dat het aantal kinderen dat een muziekinstrument bespeelt in 7 jaar tijd gehalveerd is. De gemeentelijke bezuinigingen op cultuur wordt hierbij als voornaamste reden genoemd. Zelf ben ik lid van een muziekvereniging en zag de afgelopen jaren al wel een achteruitgang in het aantal kinderen dat muziek maakt. Maar van deze cijfers schrik ik toch wel. De bezuinigingen zijn een feit. Als je dat accepteert, hoe kunnen we deze trend dan doorbreken en het voor elkaar krijgen dat weer meer kinderen actief muziek gaan maken?

We vroegen naar jullie ideeën over dit vraagstuk. Wat zijn volgens jullie de feiten en wat kunnen we daar vervolgens mee? Gelukkig werd er hieronder in de reacties weer massaal meegedacht.

Wat is het probleem?

Een groot deel van de reacties ging over wat het probleem nou precies is. Een belangrijke eerste stap bij het omdenken. Dat er steeds minder muziekscholen zijn, is pas een probleem als je er vanuit gaat dat je muziekscholen nodig hebt om kinderen muziek te laten maken. Zoals Eef terecht opmerkt: we moeten het doel (kinderen muziek laten maken) en het middel (een muziekschool) niet door elkaar halen. Conclusie: het probleem heeft eigenlijk niets te maken met de muziekscholen, maar met dalende aantal kinderen dat een muziekinstrument bespeelt.

Daarover stelden een aantal van jullie ook weer een belangrijke vraag: is dat erg? We zijn het er waarschijnlijk over eens dat het belangrijk is dat kinderen zich creatief ontwikkelen. Maar heeft het zin om ons vast te houden aan het ouderwetse en achterhaalde systeem van door de overheid gesubsidieerde muziekscholen waar kinderen lessen volgen om één specifiek instrument te leren bespelen? Of is het vruchtbaarder en zinvoller om mee te bewegen met de feiten: bezuinigingen, wegvallende subsidies, minder muziekscholen en ook niet onbelangrijk, andere interesses van de kinderen. Want het zou zomaar kunnen dat ze zich op andere manieren creatief ontplooien. Een paar genoemde voorbeelden: games zoals Minecraft, LEGO, toneellessen, muziek mixen als een DJ, clips opnemen, websites bouwen, programmeren en musicals. Gaat het niet eigenlijk best goed met de creatieve ontplooiing van onze kinderen?

Mogelijkheden

Zoals het goede omdenkers betaamt, werd er door jullie ook veelvuldig in mogelijkheden gedacht. Wat als die subsidies inderdaad wegvallen en muziekscholen daardoor sluiten? Wat kunnen we dan nog wèl? Er kwamen geweldige suggesties voorbij: samenwerken met BSO's of bibliotheken, gebruik maken van lege (basis)scholen na schooltijd, de Rijdende Popschool, lessen volgen via YouTube. Er werd ook vaak gezegd: kies voor iets dat past bij de belevingswereld van de kinderen van nu. Vraag hen wat ze willen. Hoe zouden zij het liefst muziek maken? En als daar apps, games en YouTube video's bij komen kijken in plaats van iedere dinsdagavond een uurtje les op de muziekschool, dan is dat toch prima?

Er werd ook opgemerkt dat niet gesubsidieerd werken ook voordelen heeft. "Geen overheidsbemoeienis, geen rapportage- en verantwoordingsplicht meer." Nieuwe kansen voor de deel-economie, het anders vormgeven van het werk van een muziekdocent of initiatieven zoals de Muziekleskadobon.

Reactie Henri

We hebben uiteraard ook aan Henri gevraagd hoe hij zijn meedenker ervaren heeft en of hij er iets aan heeft gehad.

Om te beginnen ben ik heel blij dat jullie deze vraag geplaatst hebben. Mijn schrik van het bericht dat veel minder kinderen muziek maken is dankzij alle meedenkers voorbij. Natuurlijk blijven de bezuinigen voor de muziekscholen vervelend, maar er worden enorm veel goede ideeën en initiatieven genoemd om met kinderen muziek te maken. En dat is toch het doel.

Ik vraag me nu ook af of het bericht wel helemaal klopt. Misschien wordt hier alleen verwezen naar de kinderen die via de muziekschool les krijgen. Dit maakt ook niet zo heel veel uit. Het belangrijkste is voor mij de positieve energie die uit de reacties naar voren komt. Uit de reacties blijkt ook dat er niet één ultieme oplossing is. Maar dat je kunt kijken naar wat bij de kinderen, de omgeving en bij jezelf past. Dat kan een muziekschool zijn, maar net zo goed een netwerkverband van muzikanten, of een school die met een vereniging samenwerkt, of een rijdende popschool, of iemand die muziekfeesten aan huis geeft, of iets heel anders.

Als je hier ideeën voor op wilt doen kun je nu op jullie site en Facebook alle reacties lezen. En dit delen met jouw omgeving. Samen bespreken wat het best bij jou en de kinderen in jouw omgeving past. En ook vragen aan kinderen wat ze willen voordat je met een aanbod komt dat niet aansluit bij hun beleving. Misschien hebben ze zelf hele goede ideeën. Hierdoor ontstaan ongetwijfeld weer nieuwe initiatieven. Waardoor we kunnen blijven genieten van kinderen die muziek maken. 

Zelf ben ik in ieder geval van plan om de genoemde ideeën te bespreken met anderen. En ben heel benieuwd naar onze muzikale toekomst, waar ik nu veel positiever over gestemd ben. Dank jullie wel! 

We vroegen Henri ook om de voor hem beste reactie uit te kiezen, degene die hem het meest aanspreekt. Hij koos voor onderstaande reactie van Jaap Koole. Jaap, we nemen contact met je op om je een passend bedankje toe te sturen.

1. Dat betekent dat er nu een enorme golf aan muzikale potentie zich ontwikkeld….als je dié weet aan te prikken moet je eens zien wat er gebeurt!

2. De koppeling muziek en geld is eindelijk doorbroken……. Nu laten we zien dat het dus om iets ánders gaat! Voorwaar een mooie uitdaging!

3. De gemeentelijke problemen zijn zo groot dat ze zélfs het geld voor muziek nodig hebben om ze aan te pakken. Wat goed dat we de muziek hebben om die moeilijke tijd door te komen. Helpt u mee?

Tot slot licht ik graag nog de mooie uitspraak van Jos uit: iedere bezuiniging zet een gedreven beweging in gang. En te zien aan jullie reacties op deze meedenker heeft hij helemaal gelijk.

Iedereen die gereageerd heeft ontzettend bedankt. Henri is weer positief gestemd over de muzikale toekomst en ziet mogelijkheden. En daar doen we het natuurlijk voor. Heb je zin in meer meedenkers? Zeer binnenkort vind je op onze website weer een paar kersverse problemen. Alle lopende casussen vind je hier. Schroom je ook vooral niet om je eigen meedenkverhaal in te sturen.

75 reacties
Omdenken bij jouw organisatie?
Dat kan!
Bekijk de mogelijkheden
22-10-2015

Eigen omdenkverhaal? Denk mee! We zijn altijd op zoek naar mooie staaltjes omdenkerij.

Reageren onder dit verhaal kan helaas niet meer, maar we horen graag wat je wilt vertellen via contact@omdenken.nl.
F
Fred Knijn
11-11-2015
Toekomst muziekonderwijs? Uiteraard zullen er altijd privé docenten blijven die de plaats van muziekscholen innemen, hier komt geen verandering in. Er zijn altijd goede docenten maar ook minder goede. En daar maak ik mij zorgen om. Destijds zijn wij gecertificeerd, muziekschool Heemskerk, maar wat is dit nog waard als alles uit elkaar valt en er collectieven ontstaan waar kwaliteit en veiligheid, jazeker de VOG! nog wordt bewaakt. Alles wat opgebouwd is verdwijnt. En, vergeet niet, dit komt nooit meer terug. Ik ben geen tegenstander van muziekdocenten als ondernemers hoor maar er is zorg over zaken zoals samenspel, binding en organiseren van optredens voor de cursisten. Kortom: bezuinigen begrijp ik maar niet ten koste van alles wat met grote zorg is opgebouwd.
A
Anna
05-11-2015
Is dit probleem wel een probleem? Is het erg dat er minder kinderen een muziekinstrument bespelen? Ik vind van niet. Is er onderzocht of kinderen hun tijd wellicht vullen met het leren van andere, even nuttige vaardigheden zoals bijvoorbeeld het bouwen van een website, leren programmeren, met het volgen van toneellessen of gewoon even lekker kind mogen zijn? Lopen de aanmeldingen voor conservatoria terug? Schieten de Rockacademies niet als paddenstoelen uit de grond de laatste 10 jaar? Er zijn talloze andere manieren om met muziek bezig te zijn naast de standaard instrumenten, getuige ook de populaire talentenjachten zoals The Voice Kids. En laten we vooral niet vergeten dat Nederland veel van de beste dj's ter wereld levert. Of telt muziek uit een computer niet mee en komt échte muziek alleen uit een viool of hobo? Tijden veranderen, muziek is populairder dan ooit (vertel maar eens op een feestje dat je niet van muziek houdt) en vele rolmodellen van kinderen zijn muzikanten, dus het is niet zo dat kinderen helemaal niet in aanraking komen met muziek. Hoe dan ook, laat de 'oude' manier van muziek maken met zijn tijd meegaan: duidelijke, eenvoudige, gratis en Nederlandse muzieklessen op YouTube en een instrumentenbibliotheek waar je een weekje of een maand gratis een instrument kunt lenen, eventueel met een eenmalige, gratis workshop (want dat klinkt leuker dan 'muziekles'. Organiseer kinderfeestjes (big business voor de drukke gestresste ouders van nu) waar kinderen in een middag samen een liedje leren spelen of een rockband worden. Pimp het imago van instrumenten, het moet cool en stoer worden om klarinet, trompet of cello te spelen. Maak er verder niet zo'n probleem van. Tijden veranderen nou eenmaal en dat is maar goed ook.
L
Lenie
05-11-2015
Kinderen zijn van nature nieuwsgierig, Bijv. een project starten over muziek en muziekinstrumenten. misschien is het leuk om daarna een aantal muzikanten uit te nodigen zodat de kinderen de instrumenten aan kunnen raken en laten proberen om er geluid uit te krijgen. Vroeger werd er op school blokfluitlessen
aangeboden. Ook kan ik me herinneren dat met Kerst of een andere belangrijke dag gevraagd werd aan de kinderen die een instrument bespeelde het mee te nemen en er bijv.iets op te spelen dat in het thema paste.
D
Denise Huntjens
02-11-2015
Als een jochie veel tegen een bal schopt, dan gaat hij op voetbal, maar als een kind veel zingt en danst bieden we ze niet 'en masse' muziekonderwijs aan. De meeste kinderen houden van en reageren direct op muziek, heel impulsief. Belangrijke fase in het leven om aan dit enthousiasme handen en voeten te geven. Mijn dochter zit nog geen twee maanden op blokfluitles, kan noten lezen en deuntjes fluiten: bovenverwachting snel en ze vindt het fantastisch! Ik ben me er wel van bewust dat we als ouders muziekonderwijs aan moeten bieden en voor vele is dit niet direct een logische stap. Wie denkt er nu aan een blokfluit als je de hele dag zingt?
Toen kinderen te dik werden zijn er campagnes gestart en bewegen wordt meer dan ooit bewust gestimuleerd. Misschien moet dit ook gebeuren met muziekonderwijs via gemeenten en scholen en evt. zelf vanuit het Rijk? Een project zoals Sjors Sportief dat in onze gemeente wordt aangeboden helpt daarbij, maar ik denk dat dat niet genoeg is.
B
Berenda
01-11-2015
Ik ken veel kinderen die graag een muziekinstrument willen leren bespelen. Maar de kosten zijn hoog voor 1 uur les in de week......en dat was altijd al. Dat is geen gevolg van cultuurbezuiniging. De grootste oorzaak is economische crisis.....mensen die hun baan kwijtraken bijv. Muzieklessen voor piano bijv 1 uur in de week 40,- p.m is wel wat anders dan 2 uur trainen en een wedstrijd voor 11,- p.m. en je wil je kind wel wat laten doen. Op de middelbare school krijgen mijn kinderen gelukkig muziek, al was het mooier geweest als het op de lagere school al kon.
M
Martijn
31-10-2015
Bij mijn oudste zoon draait de juf tijdens het stillezen klassieke muziek. In eerste instantie gaf dat bij de jeugd van 9 jaar natuurlijk wat weerstand en hadden ze liever een DJ, maar je merkte al snel dat de kinderen zich beter konden concentreren en de muziek na verloop van tijd ook beter konden waarderen. Grappig, thuis hadden we hier nooit aan gedacht en proberen het nu regelmatig! Onze 2 mannen tieren er goed bij en krijgen er steeds meer interesse in. De afwisseling zorgt voor verandering van sfeer. Hieraan kun je meten wat ze zelf leuk vinden of op gaan bewegen of op welk ritme ze mee gaan/kunnen. Wat voor muziek zouden ze zelf willen maken? En met wie?
K
Karen
30-10-2015
Ik vraag me af of er inderdaad veel minder kinderen zijn die een muziekinstrument bespelen of zingen omdat het aantal muziekscholen afneemt. Volgens mij zijn er in elk geval meer musicalscholen dan ooit tevoren en volgen heel wat kinderen daar lessen. Mijn dochter heeft gitaarles, maar wel bij een particuliere sing-a-songwriter. Superleuk en kost de helft van les in een klasje op de muziekschool bij ons in de stad. En erg leuk dat de docent de stof op de leerling afstemt en dat er niet vaste lesmethoden worden gebruikt. Daarnaast heeft ze zangles, ook bij een particuliere zangdocente en musicalles heeft ze ook weer elders. Ik denk dat door internet het veel gemakkelijker is geworden om de docenten te vinden die het beste bij je kind passen en dat de muziekschool dan nog wel eens gepasseerd worden. En of dat erg is???
W
W.Sieffers
30-10-2015
klassikaal muziekonderwijs op de basisscholen is essentieel. Niet meer 1 op 1 les , dat is achterhaald en te duur . Succes!
M
Marlou Hacfoort
30-10-2015
Afgezien van bezuinigingen zijn de muziekscholen volgens mij al langere tijd tanende: docenten moeten steeds meer administreren en de hele organisatie is erg star, wat ten koste gaat van het onderwijs en het plezier van musiceren. Ik kan mij voorstellen dat mensen daar niet meer heen willen om muziek te leren maken. Is ook onderzocht of het aantal leerlingen bij particuliere docenten is teruggelopen? Want ik denk dat de kracht zit in de kleinschaligheid, en dan is het leuk als particuliere docenten elkaar vinden: om leerlingen samen te brengen, en ook ruimte te scheppen voor mensen met kleine beurzen.
H
Helena
30-10-2015
Minder kids naar een muziekschool, betekend niet automatisch dat kinderen minder muziek maken. Ze bespelen andere instrumenten op een andere manier. Ze hebben ook een ander begrip van muziek maken. Is een muziekschool niet voor ouders en docenten? Instructie online en de mogelijkheid samen te musiceren past misschien beter. Ander aanbod misschien doelgroep ouders ipv kids. Spelen zij dan allemaal een instrument? Etc. Etc.