Boek ons
Denk mee

Steeds minder muziekscholen

22-10-2015

Een tijdje terug stuurde Henri ons een tweet. Hij had op Radio 1 gehoord dat er steeds minder muziekscholen zijn, met als gevolg dat er steeds minder kinderen een instrument bespelen. ‘Hoe kun je dit positief omdenken?’, vroeg hij ons. ‘Ik zie het niet.’ Wij zagen het ook niet meteen, maar het is natuurlijk een prachtig onderwerp voor een nieuwe meedenkcasus. Hieronder licht Henri het probleem toe.

Minder muziekscholen

Afgelopen week werd bekend dat het aantal kinderen dat een muziekinstrument bespeelt in 7 jaar tijd gehalveerd is. De gemeentelijke bezuinigingen op cultuur wordt hierbij als voornaamste reden genoemd. Zelf ben ik lid van een muziekvereniging en zag de afgelopen jaren al wel een achteruitgang in het aantal kinderen dat muziek maakt. Maar van deze cijfers schrik ik toch wel. De bezuinigingen zijn een feit. Als je dat accepteert, hoe kunnen we deze trend dan doorbreken en het voor elkaar krijgen dat weer meer kinderen actief muziek gaan maken?

We vroegen naar jullie ideeën over dit vraagstuk. Wat zijn volgens jullie de feiten en wat kunnen we daar vervolgens mee? Gelukkig werd er hieronder in de reacties weer massaal meegedacht.

Wat is het probleem?

Een groot deel van de reacties ging over wat het probleem nou precies is. Een belangrijke eerste stap bij het omdenken. Dat er steeds minder muziekscholen zijn, is pas een probleem als je er vanuit gaat dat je muziekscholen nodig hebt om kinderen muziek te laten maken. Zoals Eef terecht opmerkt: we moeten het doel (kinderen muziek laten maken) en het middel (een muziekschool) niet door elkaar halen. Conclusie: het probleem heeft eigenlijk niets te maken met de muziekscholen, maar met dalende aantal kinderen dat een muziekinstrument bespeelt.

Daarover stelden een aantal van jullie ook weer een belangrijke vraag: is dat erg? We zijn het er waarschijnlijk over eens dat het belangrijk is dat kinderen zich creatief ontwikkelen. Maar heeft het zin om ons vast te houden aan het ouderwetse en achterhaalde systeem van door de overheid gesubsidieerde muziekscholen waar kinderen lessen volgen om één specifiek instrument te leren bespelen? Of is het vruchtbaarder en zinvoller om mee te bewegen met de feiten: bezuinigingen, wegvallende subsidies, minder muziekscholen en ook niet onbelangrijk, andere interesses van de kinderen. Want het zou zomaar kunnen dat ze zich op andere manieren creatief ontplooien. Een paar genoemde voorbeelden: games zoals Minecraft, LEGO, toneellessen, muziek mixen als een DJ, clips opnemen, websites bouwen, programmeren en musicals. Gaat het niet eigenlijk best goed met de creatieve ontplooiing van onze kinderen?

Mogelijkheden

Zoals het goede omdenkers betaamt, werd er door jullie ook veelvuldig in mogelijkheden gedacht. Wat als die subsidies inderdaad wegvallen en muziekscholen daardoor sluiten? Wat kunnen we dan nog wèl? Er kwamen geweldige suggesties voorbij: samenwerken met BSO's of bibliotheken, gebruik maken van lege (basis)scholen na schooltijd, de Rijdende Popschool, lessen volgen via YouTube. Er werd ook vaak gezegd: kies voor iets dat past bij de belevingswereld van de kinderen van nu. Vraag hen wat ze willen. Hoe zouden zij het liefst muziek maken? En als daar apps, games en YouTube video's bij komen kijken in plaats van iedere dinsdagavond een uurtje les op de muziekschool, dan is dat toch prima?

Er werd ook opgemerkt dat niet gesubsidieerd werken ook voordelen heeft. "Geen overheidsbemoeienis, geen rapportage- en verantwoordingsplicht meer." Nieuwe kansen voor de deel-economie, het anders vormgeven van het werk van een muziekdocent of initiatieven zoals de Muziekleskadobon.

Reactie Henri

We hebben uiteraard ook aan Henri gevraagd hoe hij zijn meedenker ervaren heeft en of hij er iets aan heeft gehad.

Om te beginnen ben ik heel blij dat jullie deze vraag geplaatst hebben. Mijn schrik van het bericht dat veel minder kinderen muziek maken is dankzij alle meedenkers voorbij. Natuurlijk blijven de bezuinigen voor de muziekscholen vervelend, maar er worden enorm veel goede ideeën en initiatieven genoemd om met kinderen muziek te maken. En dat is toch het doel.

Ik vraag me nu ook af of het bericht wel helemaal klopt. Misschien wordt hier alleen verwezen naar de kinderen die via de muziekschool les krijgen. Dit maakt ook niet zo heel veel uit. Het belangrijkste is voor mij de positieve energie die uit de reacties naar voren komt. Uit de reacties blijkt ook dat er niet één ultieme oplossing is. Maar dat je kunt kijken naar wat bij de kinderen, de omgeving en bij jezelf past. Dat kan een muziekschool zijn, maar net zo goed een netwerkverband van muzikanten, of een school die met een vereniging samenwerkt, of een rijdende popschool, of iemand die muziekfeesten aan huis geeft, of iets heel anders.

Als je hier ideeën voor op wilt doen kun je nu op jullie site en Facebook alle reacties lezen. En dit delen met jouw omgeving. Samen bespreken wat het best bij jou en de kinderen in jouw omgeving past. En ook vragen aan kinderen wat ze willen voordat je met een aanbod komt dat niet aansluit bij hun beleving. Misschien hebben ze zelf hele goede ideeën. Hierdoor ontstaan ongetwijfeld weer nieuwe initiatieven. Waardoor we kunnen blijven genieten van kinderen die muziek maken. 

Zelf ben ik in ieder geval van plan om de genoemde ideeën te bespreken met anderen. En ben heel benieuwd naar onze muzikale toekomst, waar ik nu veel positiever over gestemd ben. Dank jullie wel! 

We vroegen Henri ook om de voor hem beste reactie uit te kiezen, degene die hem het meest aanspreekt. Hij koos voor onderstaande reactie van Jaap Koole. Jaap, we nemen contact met je op om je een passend bedankje toe te sturen.

1. Dat betekent dat er nu een enorme golf aan muzikale potentie zich ontwikkeld….als je dié weet aan te prikken moet je eens zien wat er gebeurt!

2. De koppeling muziek en geld is eindelijk doorbroken……. Nu laten we zien dat het dus om iets ánders gaat! Voorwaar een mooie uitdaging!

3. De gemeentelijke problemen zijn zo groot dat ze zélfs het geld voor muziek nodig hebben om ze aan te pakken. Wat goed dat we de muziek hebben om die moeilijke tijd door te komen. Helpt u mee?

Tot slot licht ik graag nog de mooie uitspraak van Jos uit: iedere bezuiniging zet een gedreven beweging in gang. En te zien aan jullie reacties op deze meedenker heeft hij helemaal gelijk.

Iedereen die gereageerd heeft ontzettend bedankt. Henri is weer positief gestemd over de muzikale toekomst en ziet mogelijkheden. En daar doen we het natuurlijk voor. Heb je zin in meer meedenkers? Zeer binnenkort vind je op onze website weer een paar kersverse problemen. Alle lopende casussen vind je hier. Schroom je ook vooral niet om je eigen meedenkverhaal in te sturen.

75 reacties
Omdenken bij jouw organisatie?
Dat kan!
Bekijk de mogelijkheden
22-10-2015

Eigen omdenkverhaal? Denk mee! We zijn altijd op zoek naar mooie staaltjes omdenkerij.

Reageren onder dit verhaal kan helaas niet meer, maar we horen graag wat je wilt vertellen via contact@omdenken.nl.
R
René Knuvers
24-10-2015
In het Elizabeth ziekenhuis in Tilburg is een repetitieruimte / studio ingericht waar kinderen en volwassenen die ziek zijn muziek kunnen maken. Guus Meeuwis heeft zich aan dit project verbonden.

Waarom doen we zoiets niet op scholen? Die staan 's avonds vaak leeg en zijn prima repetitieruimtes. Door de krimpende leerlingen aantallen staan soms ook hele lokalen leeg. Hierdoor maak je gebruik van de ruimtes en breng je leerlingen in contact met muziek en instrumenten. Het vinden van betaalbare repetitieruimtes is in veel gemeentes eveneens een probleem als gevolg van dalende subsidies en toegenomen eisen.

Overigens zal dit nooit hetzelfde zijn als goed muziekonderwijs. Maar het zal op een andere manier de muzikale interesse en creativiteit van de jeugd aansporen en tegelijk voor oudere muzikanten een belemmering om te spelen weg kunnen nemen.
I
Iris van de Kamp
23-10-2015
Ik vermoed dat deze uitspraak gedaan is door Jan Brands, directeur van Kunstconnectie. Ik hoorde het interview ook. Hij benoemde de vermindering van het aantal gesubsidieerde muziekscholen. Daardoor is het aantal leerlingen dat bij deze scholen lessen volgt ook verminderd. Wat heel interessant is, is om na te gaan hoeveel leerlingen inmiddels overgestapt zijn naar de particuliere sector. (Waarschijnlijk heeft het LKCA daar wel cijfers over.) Veel docenten zijn de afgelopen jaren vanuit een eigen lespraktijk gaan lesgeven. Soms georganiseerd in een collectief, soms volledig zelfstandig. In Deventer hebben wij Muziekhuis Deventer opgericht, dat is een facilitaire organisatie waar een flinke groep muziekdocenten met een eigen lespraktijk lesgeeft en met elkaar samenwerkt aan projecten.
Voor sommige docenten was/is de overstap naar een nieuwe vorm van werken ingewikkeld. Maar vele docenten hebben deze nieuwe werkvormen ook gebruikt om met nieuwe energie hun werk vorm te geven. Het ondernemerschap heeft heel veel goeds gebracht in de sector. Dat is de andere kant van het verhaal van Brands, dat helaas op Radio 1 volledig onvermeld bleef.
I
Christiaan
24-10-2015
Ik sluit mij aan bij Iris. Zelf heb ik een kind bij het muziekhuis en niet via de bekende muziek school. Overigens worden er ook mooie en goede workshops georganiseerd. De vraag is, is de klassieke muziekschool nog passend bij deze tijd. Ik denk dat een concept als het muziekhuis meer toekomst heeft. Feit blijft muziek blijft iets noodzakelijks voor de ontwikkeling van kinderen en volwassenen.
D
Daniëlle Egberts
23-10-2015
Vraag het de kinderen zelf! Wat vinden ze leuk om te doen? Hoe zouden ze graag muziek willen maken? Wanneer en in welke setting, op school, na school, in een club met veel anderen of knus in je eigen kamer?
Laat kinderen op de (muziek-)school of binnen de vereniging zelf een muziekproject bedenken en opzetten, ik denk dat we versteld zullen staan!
D
Yvonne
25-10-2015
Geweldig idee Daniëlle! Kinderen zijn prima instaat aelf te bedenken hoe ze iets willen, zijn vaak heel creatief, worden er vast en zeker unieke muzikale mogelijkheden omgedacht.
W
Wim Rijstenberg
23-10-2015
Terwijl in veel landen muziek gekoesterd wordt, vooral op scholen, denkt de overheid in Nederland weg te kunnen kijken wat dit onderwerp betreft. Vooral is dat te merken wanneer je met moeite een orkest of muzikanten kan krijgen omdat de subsidiekraan is dichtgedraaid. Bij de pakken neerzitten is m.i. geen optie. Zelf speel ik met de gedachten om een kinderkoor te vormen tijdens de buitenschoolse opvang op een brede school. Misschien zijn ook kinderdagverblijven een middel om kinderen hoe jong ook (weer) met muziek(instrumenten) in contact te brengen.
W
emma
24-10-2015
ik denk dat er veel potentie schuilt in het aanbieden van muziekles/koor/theaterles/... in BSO tijd, gebeurt ook met sporten/zwemles en is m.i. win-win. Daarnaast denk ik dat gemotiveerde ouders en muzikale kids de weg toch wel vinden naar particuliere muzieklessen etc.