Boek ons
Denk mee

Steeds minder muziekscholen

22-10-2015

Een tijdje terug stuurde Henri ons een tweet. Hij had op Radio 1 gehoord dat er steeds minder muziekscholen zijn, met als gevolg dat er steeds minder kinderen een instrument bespelen. ‘Hoe kun je dit positief omdenken?’, vroeg hij ons. ‘Ik zie het niet.’ Wij zagen het ook niet meteen, maar het is natuurlijk een prachtig onderwerp voor een nieuwe meedenkcasus. Hieronder licht Henri het probleem toe.

Minder muziekscholen

Afgelopen week werd bekend dat het aantal kinderen dat een muziekinstrument bespeelt in 7 jaar tijd gehalveerd is. De gemeentelijke bezuinigingen op cultuur wordt hierbij als voornaamste reden genoemd. Zelf ben ik lid van een muziekvereniging en zag de afgelopen jaren al wel een achteruitgang in het aantal kinderen dat muziek maakt. Maar van deze cijfers schrik ik toch wel. De bezuinigingen zijn een feit. Als je dat accepteert, hoe kunnen we deze trend dan doorbreken en het voor elkaar krijgen dat weer meer kinderen actief muziek gaan maken?

We vroegen naar jullie ideeën over dit vraagstuk. Wat zijn volgens jullie de feiten en wat kunnen we daar vervolgens mee? Gelukkig werd er hieronder in de reacties weer massaal meegedacht.

Wat is het probleem?

Een groot deel van de reacties ging over wat het probleem nou precies is. Een belangrijke eerste stap bij het omdenken. Dat er steeds minder muziekscholen zijn, is pas een probleem als je er vanuit gaat dat je muziekscholen nodig hebt om kinderen muziek te laten maken. Zoals Eef terecht opmerkt: we moeten het doel (kinderen muziek laten maken) en het middel (een muziekschool) niet door elkaar halen. Conclusie: het probleem heeft eigenlijk niets te maken met de muziekscholen, maar met dalende aantal kinderen dat een muziekinstrument bespeelt.

Daarover stelden een aantal van jullie ook weer een belangrijke vraag: is dat erg? We zijn het er waarschijnlijk over eens dat het belangrijk is dat kinderen zich creatief ontwikkelen. Maar heeft het zin om ons vast te houden aan het ouderwetse en achterhaalde systeem van door de overheid gesubsidieerde muziekscholen waar kinderen lessen volgen om één specifiek instrument te leren bespelen? Of is het vruchtbaarder en zinvoller om mee te bewegen met de feiten: bezuinigingen, wegvallende subsidies, minder muziekscholen en ook niet onbelangrijk, andere interesses van de kinderen. Want het zou zomaar kunnen dat ze zich op andere manieren creatief ontplooien. Een paar genoemde voorbeelden: games zoals Minecraft, LEGO, toneellessen, muziek mixen als een DJ, clips opnemen, websites bouwen, programmeren en musicals. Gaat het niet eigenlijk best goed met de creatieve ontplooiing van onze kinderen?

Mogelijkheden

Zoals het goede omdenkers betaamt, werd er door jullie ook veelvuldig in mogelijkheden gedacht. Wat als die subsidies inderdaad wegvallen en muziekscholen daardoor sluiten? Wat kunnen we dan nog wèl? Er kwamen geweldige suggesties voorbij: samenwerken met BSO's of bibliotheken, gebruik maken van lege (basis)scholen na schooltijd, de Rijdende Popschool, lessen volgen via YouTube. Er werd ook vaak gezegd: kies voor iets dat past bij de belevingswereld van de kinderen van nu. Vraag hen wat ze willen. Hoe zouden zij het liefst muziek maken? En als daar apps, games en YouTube video's bij komen kijken in plaats van iedere dinsdagavond een uurtje les op de muziekschool, dan is dat toch prima?

Er werd ook opgemerkt dat niet gesubsidieerd werken ook voordelen heeft. "Geen overheidsbemoeienis, geen rapportage- en verantwoordingsplicht meer." Nieuwe kansen voor de deel-economie, het anders vormgeven van het werk van een muziekdocent of initiatieven zoals de Muziekleskadobon.

Reactie Henri

We hebben uiteraard ook aan Henri gevraagd hoe hij zijn meedenker ervaren heeft en of hij er iets aan heeft gehad.

Om te beginnen ben ik heel blij dat jullie deze vraag geplaatst hebben. Mijn schrik van het bericht dat veel minder kinderen muziek maken is dankzij alle meedenkers voorbij. Natuurlijk blijven de bezuinigen voor de muziekscholen vervelend, maar er worden enorm veel goede ideeën en initiatieven genoemd om met kinderen muziek te maken. En dat is toch het doel.

Ik vraag me nu ook af of het bericht wel helemaal klopt. Misschien wordt hier alleen verwezen naar de kinderen die via de muziekschool les krijgen. Dit maakt ook niet zo heel veel uit. Het belangrijkste is voor mij de positieve energie die uit de reacties naar voren komt. Uit de reacties blijkt ook dat er niet één ultieme oplossing is. Maar dat je kunt kijken naar wat bij de kinderen, de omgeving en bij jezelf past. Dat kan een muziekschool zijn, maar net zo goed een netwerkverband van muzikanten, of een school die met een vereniging samenwerkt, of een rijdende popschool, of iemand die muziekfeesten aan huis geeft, of iets heel anders.

Als je hier ideeën voor op wilt doen kun je nu op jullie site en Facebook alle reacties lezen. En dit delen met jouw omgeving. Samen bespreken wat het best bij jou en de kinderen in jouw omgeving past. En ook vragen aan kinderen wat ze willen voordat je met een aanbod komt dat niet aansluit bij hun beleving. Misschien hebben ze zelf hele goede ideeën. Hierdoor ontstaan ongetwijfeld weer nieuwe initiatieven. Waardoor we kunnen blijven genieten van kinderen die muziek maken. 

Zelf ben ik in ieder geval van plan om de genoemde ideeën te bespreken met anderen. En ben heel benieuwd naar onze muzikale toekomst, waar ik nu veel positiever over gestemd ben. Dank jullie wel! 

We vroegen Henri ook om de voor hem beste reactie uit te kiezen, degene die hem het meest aanspreekt. Hij koos voor onderstaande reactie van Jaap Koole. Jaap, we nemen contact met je op om je een passend bedankje toe te sturen.

1. Dat betekent dat er nu een enorme golf aan muzikale potentie zich ontwikkeld….als je dié weet aan te prikken moet je eens zien wat er gebeurt!

2. De koppeling muziek en geld is eindelijk doorbroken……. Nu laten we zien dat het dus om iets ánders gaat! Voorwaar een mooie uitdaging!

3. De gemeentelijke problemen zijn zo groot dat ze zélfs het geld voor muziek nodig hebben om ze aan te pakken. Wat goed dat we de muziek hebben om die moeilijke tijd door te komen. Helpt u mee?

Tot slot licht ik graag nog de mooie uitspraak van Jos uit: iedere bezuiniging zet een gedreven beweging in gang. En te zien aan jullie reacties op deze meedenker heeft hij helemaal gelijk.

Iedereen die gereageerd heeft ontzettend bedankt. Henri is weer positief gestemd over de muzikale toekomst en ziet mogelijkheden. En daar doen we het natuurlijk voor. Heb je zin in meer meedenkers? Zeer binnenkort vind je op onze website weer een paar kersverse problemen. Alle lopende casussen vind je hier. Schroom je ook vooral niet om je eigen meedenkverhaal in te sturen.

75 reacties
Omdenken bij jouw organisatie?
Dat kan!
Bekijk de mogelijkheden
22-10-2015

Eigen omdenkverhaal? Denk mee! We zijn altijd op zoek naar mooie staaltjes omdenkerij.

Reageren onder dit verhaal kan helaas niet meer, maar we horen graag wat je wilt vertellen via contact@omdenken.nl.
J
Jos Immers
30-10-2015
Iedere bezuiniging zet een gedreven beweging in gang.
H
Helena
29-10-2015
Mijn kinderen maken muziek, maar doen dat op hun eigen manier. Ze zingen de hele dag, luisteren naar muziek en leren vanaf youtube. Misschien technisch anders dan vroeger, maar is het daarom minder muzikaal? Is het echt een probleem dat kinderen op een andere manier met muziek bezig zijn? Misschien nieuwe muziek vormen, meer op de computer en videaolessen misschien game muziek maken en andere genres waar wij het bestaan niet van weten of die nog uit gevonden moeten worden.
A
Anton Hartsuiker
29-10-2015
Goed voorbeeld doet goed volgen?

Toen ik nog een tiener was bespeelde mijn vader accordeon en elektronisch orgel. Zijn interesse en spel inspireerde en leerde mij dat muziek te leren is en niet slechts voorbehouden aan enkelen. In hoeveel huishoudens zou dit vandaag de dag nog gelden? We zijn met onze tijd meegegaan, interesse en met name aanbod zijn drastisch veranderd. Orgels maakten plaats voor computers en het internet maakt dat studeren in fysiek groepsverband niet altijd meer nodig lijkt. We kunnen kijken naar de overheid welke vele subsidiekranen dichtdraait en ons daar vervolgens achter verschuilen, maar mijn ouders moesten dit vroeger gewoon uit eigen zak betalen en toch volgde ik jarenlang lessen op de vrijdagavond. Kwestie van prioriteiten stellen. Het begint toch weer bij het goede voorbeeld. Wanneer er instrumenten in huis zijn of aandacht wordt besteed aan dit onderwerp door vader of moeder en deze bereid zijn om tijd en geld te investeren in hun kinderen zullen er vast meer zijn die dit oppakken. In plaats van het zoveelste nieuwe XBOX spel eens een klein muziekinstrument aanschaffen om interesse te wekken? Het kind bepaald uiteindelijk zelf welke zijn of haar voorkeur heeft en welke genre het meest aanspreekt.
F
Franciscus
29-10-2015
Muziek heeft altijd bestaan en zal altijd blijven bestaan. Nu er minder kinderen muziek instrumenten leren bespelen, zijn degenen die dit wel kunnen sneller populair, waardoor anderen dit weer willen leren. Grootste probleem is alleen, hoe ga je ervoor zorgen dat alle instrumenten een goed imago krijgen en niet alleen de gitaar bijvoorbeeld.

Maar waarom zetten mensen die muziek belangrijk vinden, niet de kinderen die het doen wat meer in het zonnetje, het organiseren van demonstraties, met gratis uitprobeer sessies, waarbij kinderen alle instrumenten kunnen uitproberen.

Mijn van vroeger met muziekles is dat bijna alle instrumenten die in klassieke muziek gebruikt worden niet gewild waren om te leren spelen, omdat daar de arrogante mensen speelden, waardoor de lol er sowieso niet inzat.

Nu ik dat type denk ik. Muziek moet leuk zijn, een sociale bezigheid. Iets wat je met vrienden kan doen, ieder een eigen instrument en muziek maken en socializen, ook in het openbaar. Mensen die muziek spelen samen met vrienden, ga gewoon eens leuk jammen in de buurt van een speeltuin, zorg ervoor dat kinderen zien dat je plezier hebt, laat ze ook even met je instrumenten spelen en als ze willen, leer ze de basis, gekoppeld met positieve feedback, lijkt mij dat dit toch wel uiteindelijk zal aanwakkeren.
H
Henry
27-10-2015
Hebben we het probleem al helder? Is het dalend aantal muziekmakende kinderen het gevolg van sluitende muziekscholen? Ik kan mij voorstellen dat het mogelijk is dat de muziekscholen sluiten bij dalende belangstelling voor muziek maken. Kids zitten misschien liever met een koptelefoon hun favoriete muziek te luisteren? Misschien helpt het het om onder leiding van docenten muziek te maken op de computers met behulp van de hiervoor gemaakte programma's? Misschien ontstaat er dan ook interesse voor een koor, een trompetterkorps of een musicalvereniging of zo..... Verder kan de gemeente, of de gezamenlijke scholen misschien wel de verenigingen benaderen om regelmatig langs te komen om wat te laten zien. Denk aan CKV lessen. Misschien kun je het dan "warm houden of warmer krijgen" bij de jeugd, zonder de overheid en de muziekscholen hiervoor nodig te hebben.
i
ilse
27-10-2015
Er zijn ontzettend veel kinderen/jongeren die muziek maken, maar zich niet thuis voelen bij een muziekschool. Een deel hiervan bespeeld geen instrument en wil geen les in zang, maar werkt met de computer. Ik vraag me af of deze groep wel serieus genomen worden in het gedachtengoed van de muziekschool.
Deze groep kinderen/jongeren heeft de muziekschool vervangen voor een zolderkamertje, clips worden opgenomen met behulp van creatieve vrienden en tijd in de opnamestudio wordt vaak per uur gehuurd. Als een muziekschool investeert in bijvoorbeeld een opnamestudio, mix-apparatuur, faciliteiten om videoclips op te nemen/te bewerken en docenten die geen lessen geven, maar begeleiden, adviseren of onderdeel zijn van een creatief proces, worden ook deze groep bereikt.
Een muziekschool moet ook een aanbod hebben dat aansluit op deze manier van muziek maken en niet verwachten dat de tijd terug te draaien is en die groep weer kiet voor het bespelen van instrumenten.
N
Niels Steentsra
26-10-2015
Ik ben initiatiefnemer van De Rijdende Popschool. Bij De Rijdende Popschool krijgen kinderen,jongeren en volwassenen muziekles in een bandje. Om mee te doen met De Rijdende Popschool hoef je geen instrument te kunnen bespelen en je hoeft ook niets te huren of kopen. De muziekschool komt naar de dorpen toe met alle spullen die nodig zijn, zoals instrumenten, versterkers, microfoons en een zanginstallatie.

De Rijdende Popschool heeft een bijzonder concept: er wordt lesgegeven in de dorpen, want de muziekschool komt naar de kinderen (en volwassenen) toe. Een professionele bandcoach rijdt naar het dorp met alle spullen die nodig zijn, zoals instrumenten, versterkers, microfoons en een zanginstallatie.

De bedoeling van de Rijdende Popschool is om het maken van muziek voor zoveel mogelijk kinderen, jongeren en volwassenen toegankelijk te maken. In de bandjes wordt vooral popmuziek gemaakt, waarbij de liedjes door de kinderen uitgekozen worden, in overleg met de bandcoach.

Dit is ook te lezen op onze website www.derijdendeopschool.nl Daar kun je terecht als je meer wilt weten. En ik ben altijd bereid om ook persoonlijk ons concept te bespreken met iedereen die belangstelling heeft.


Samen muziek maken

In een bandje leer je snel en het is leuk om samen muziek te maken. Het is gebleken dat in dorpen vaak weinig voorzieningen zijn, met name op het gebied van muziek. Daarnaast heeft het maken van muziek een bindende factor. De bandjes geven regelmatig optredens in het eigen dorp (en ook wel daarbuiten), waardoor mensen bij elkaar komen.

Uitbreiden

De Rijdende Popschool heeft Garmerwolde als basis en is nu ruim twee jaar actief. Er zijn inmiddels popscholen opgericht in een aantal dorpen in de provincie Groningen, waaronder Garmerwolde, Slochteren, Zeerijp, Stedum, Spijk en Noordbroek. Dankzij subsidies van Leader en Kinderen Maken Muziek van het Oranje Fonds kunnen de activiteiten flink uitgebreid worden. De Rijdende Popschool is dan ook altijd op zoek naar leuke dorpen en enthousiaste kinderen die graag een eigen popschool zouden willen.
M
Madelon Beckers
25-10-2015
Het "probleem" zit niet in het verdwijnen van de muziekscholen maar in de afnemende interesse van kinderen in muziekles. Alles gaat tegenwoordig digitaal en vlot, zelfs je leren blind-typen kan interactief in een game. Nu begrijp ik dat je geen tuba of viool kan leren spelen via een app maar noten lezen en instrumentklank herkenning moet volgens mij te doen zijn. Op die manier bereik je, in deze tijd, een groter publiek wat in aanraking komt met het plezier dat hoort bij muziek maken.
M
Anoniem
02-12-2015
Was nog niet klaar :)
Mooie apps: genius scan, cleartune (stemmen), Scribd, musicnotes (bladmuziek), chordbank, recorder, maestro enz maken de lessen diepgaander en helemaal van deze tijd. Mijn lessen zijn ook voor mijzelf spannender geworden. Passend bij leerlingen van deze tijd. Of mijn lespraktijk daarom knalvol zit? Het speelt zeker een rol. Dat is mijn overtuiging.
M
Leonieke
02-12-2015
En behalve dat kan er nog zoveel meer op digitaal gebied Madelon. Mijn harplessen kunnen niet meer zonder mobiel en of tablet. YouTube, Scribd, opname apps... Iedere week komen tijdens de door mij gegeven lessen deze fantastische extra mogelijkheden als 'nieuwe' toevoeging in mijn lesgeven aan bod. Whats app groepen zorgen ervoor dat leerlingen met elkaar in contact zijn en allerlei dingen kunnen uitwisselen n
F
Frank
25-10-2015
Waarom moet er een aparte muziekschool zijn. En wordt er primair meer muziek op school aangeboden. Wij hadden vroeger 2 uur verplicht muziek op school. Daar is bij mij het fundament gelegd.
E
Edwin van Meerkerk
25-10-2015
Actieve muziekbeoefening is om velerlei redenen van wezenlijk belang in de opvoeding en het onderwijs van kinderen. Dat betekent dat het een verantwoordelijkheid van zowel ouders als scholen is. De gesignaleerde negatieve trend is zorgelijk en vergt een investering van ouders, onderwijs en overheid. Maar daaraan vooraf gaat het erkennen en omarmen van het belang van kunstonderwijs voor de ontwikkeling van kinderen, en het invulling geven in gedrag, regelgeving en financiering van die erkenning. Wat betreft die erkenning zijn we al een heel eind op weg, voor het gedrag zijn wij allemaal verantwoordelijk. Meld je kind aan, organiseer die muziekles in je school, bso of ikc, maak de budgetten vrij. Als iedereen de schouders eronder zet, is het voor geen enkele betrokken partij een onoverkomelijke investering.